Door Marie Brepoels, Director Executive Search en Valerie Hofman, CEO
Een nieuwe realiteit voor juridische teams
Wie vandaag als bedrijfsjurist werkt, voelt dat er iets aan het veranderen is. Niet omdat de juridische sector voor het eerst met verandering wordt geconfronteerd. Integendeel. De financiële crisis, de coronapandemie en digitalisering hebben de juridische wereld eerder al gedwongen om zich aan te passen.
Wat deze periode anders maakt, is de snelheid én de combinatie van verschillende ontwikkelingen. Economische onzekerheid, toenemende regelgeving, artificiële intelligentie en veranderende verwachtingen rond talent komen vandaag tegelijk op juridische teams af.
Het gevolg? Juridische teams moeten meer doen met dezelfde, of soms zelfs minder, middelen.
Dat spanningsveld merken ook Valérie Hofman en Marie Brepoels dagelijks in hun gesprekken met bedrijfsjuristen, advocaten en werkgevers. Organisaties staan onder druk om kosten te beheersen, terwijl de juridische complexiteit alleen maar toeneemt. Nieuwe regelgeving rond AI, privacy, cybersecurity, ESG en governance vraagt meer expertise dan ooit. Tegelijk biedt technologie opportuniteiten om efficiënter te werken, al blijkt de praktijk vaak minder eenvoudig dan verwacht.
AI: efficiëntiewinst, maar ook extra werk
Toen artificiële intelligentie opkwam, werd AI al snel voorgesteld als dé oplossing om juridische teams productiever te maken. In de praktijk zien veel organisaties vandaag echter ook een tegenovergestelde beweging.
Arbeidsjuristen krijgen bijvoorbeeld steeds vaker te maken met werknemers die tijdens discussies of ontslagprocedures met AI-gegenereerde argumenten komen aanzetten. Ook contracten en processtukken worden langer, omdat tekst genereren eenvoudiger dan ooit is geworden.
De efficiëntiewinst die AI belooft, wordt daardoor vandaag gedeeltelijk gecompenseerd door extra controlewerk.
Dat betekent echter niet dat de vraag naar juridische professionals verdwijnt. Bedrijven blijven aanwerven, maar doen dat vandaag veel gerichter dan enkele jaren geleden. Werkgevers stellen zich kritischer op en zoeken kandidaten die vanaf dag één een concrete meerwaarde kunnen bieden.
Potentieel alleen volstaat minder vaak: de perfecte match lijkt belangrijker te zijn geworden.
Drie profielen winnen aan belang
Opvallend is dat vooral drie profielen momenteel aan belang winnen.
1. Compliance professionals
In de eerste plaats blijft de vraag naar compliance professionals toenemen. Naarmate regelgeving uitgebreider wordt, zoeken organisaties mensen die niet alleen begrijpen wat de regels betekenen, maar die ze ook kunnen vertalen naar praktische processen, governancestructuren en controlesystemen.
Compliance evolueert daardoor steeds meer van een ondersteunende functie naar een strategische rol binnen organisaties.
2. Paralegals
Daarnaast zien we een opvallende opmars van paralegals. Waar deze functie vroeger vaak als puur ondersteunend werd gezien, maken paralegals vandaag steeds vaker integraal deel uit van de kern van juridische teams.
Ze nemen operationele taken op zich, ondersteunen legaltechprojecten en spelen een belangrijke rol in contractbeheer en AI-initiatieven. Daardoor kunnen juristen zich meer focussen op complexe adviezen en strategische vraagstukken.
3. Juristen op het kruispunt van recht en technologie
Een derde profiel dat steeds meer aandacht krijgt, is de jurist die zich comfortabel beweegt op het kruispunt van recht en technologie.
Organisaties zoeken daarbij niet zozeer programmeurs met een juridische achtergrond, maar wel professionals die kunnen fungeren als brug tussen juridische, technologische en operationele teams.
Het vermogen om mee te denken over data, cybersecurity, AI en governance wordt dan ook een belangrijke troef op de arbeidsmarkt.
De jurist van morgen: meer dan juridische expertise
Daarmee komen we meteen bij een belangrijke vaststelling: de jurist van morgen zal niet noodzakelijk degene zijn met de diepste juridische kennis alleen.
Minstens even belangrijk worden vaardigheden zoals kritisch denken, oordeelsvermogen, samenwerking en business inzicht.
AI kan documenten analyseren, samenvattingen maken en risico’s detecteren. Wat technologie niet kan, is context begrijpen zoals een mens dat doet. Dezelfde contractclausule kan voor twee ondernemingen immers een volledig andere impact hebben.
Net daar blijft de toegevoegde waarde van de jurist cruciaal: het vermogen om juridische kennis te combineren met context, inzicht en menselijk oordeel.
Van juridische afdeling naar multidisciplinair team
Ook de samenstelling van juridische teams verandert zichtbaar. Naast juristen en paralegals maken steeds vaker compliance officers, legal operations specialisten, dataspecialisten en technologie-experts deel uit van het bredere juridische ecosysteem.
Daardoor verschuift ook de rol van de bedrijfsjurist zelf.
Steeds minder draait het erom alle juridische taken persoonlijk uit te voeren. Veel belangrijker wordt het vermogen om werk slim te organiseren, de juiste experten samen te brengen en juridische kennis te verbinden met de doelstellingen van de onderneming.
Volgens Valérie en Marie is dat misschien wel een van de meest onderschatte sterktes van bedrijfsjuristen vandaag.
Door hun contacten met finance, HR, procurement, sales, IT en management beschikken zij vaak over een uniek overzicht van de organisatie. Ze begrijpen niet alleen de juridische risico’s, maar ook hoe beslissingen worden genomen en waar de strategische uitdagingen zich bevinden.
Net die helikopterview zal in de toekomst nog waardevoller worden.
Blijven leren én zichtbaar blijven
Wat betekent dit concreet voor juridische professionals?
In de eerste plaats dat levenslang leren geen keuze meer is, maar een noodzaak. Niet iedereen hoeft een AI-expert te worden, maar nieuwsgierigheid en de bereidheid om nieuwe technologieën te begrijpen worden steeds belangrijker.
Daarnaast wordt ook zichtbaarheid een cruciale factor. Vooral voor ervaren juristen kan het een risico vormen om uitsluitend binnen de eigen organisatie bekend te zijn.
Een sterk netwerk en een duidelijke professionele positionering zorgen ervoor dat kansen zichtbaar blijven, ook wanneer de markt verandert.
De bedrijfsjurist van morgen
Misschien is de belangrijkste boodschap uiteindelijk dat we niet aan het einde van het juridische beroep staan, maar aan het begin van een nieuwe fase.
De meest succesvolle juristen van morgen zullen juridische expertise combineren met technologische nieuwsgierigheid, zakelijk inzicht en menselijk oordeel.
Niet degene die alles weet, zal het verschil maken, maar degene die nieuwsgierig blijft, zich blijft ontwikkelen en openstaat voor nieuwe ideeën, technologieën en manieren van werken. De meest toekomstbestendige juristen zullen niet noodzakelijk de grootste experts zijn, maar wel degenen die blijven leren en zich blijven aanpassen aan een steeds veranderende omgeving.
